Theo Luật giáo dục đại học 2012 sửa đổi, bổ sung năm 2018, Đại học là một cơ sở đào tạo trên nhiều lĩnh vực (mỗi lĩnh vực có nhiều ngành). Do đó, đại học có thể bao gồm nhiều trường đại học và một số cơ sở giáo dục đại học khác. Trường đại học là cơ sở đào tạo nhiều ngành nhưng không đào tạo nhiều lĩnh vực. Trường đại học có thể là một cơ sở giảng dạy đại học độc lập hoặc là thành viên của một đại học vùng. Điều này có thể hiểu đại học là cấp cao hơn, trong đại học sẽ bao gồm các trường đại học.
Trước khi Trường Đại học Bách khoa Hà Nội chuyển thành Đại học Bách khoa Hà Nội, cả nước chỉ có 5 đại học, gồm: ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Quốc gia TP.HCM, ĐH Thái Nguyên, ĐH Huế và ĐH Đà Nẵng.
- Tuyển sinh văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Trung Quốc
- Tuyển sinh văn bằng 2 ngành ngôn ngữ Anh
- Tuyển sinh liên thông ngành Điều dưỡng
1. Đại học Quốc gia Hà Nội
Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN – tên giao dịch bằng tiếng Anh: Vietnam National University, Hanoi; viết tắt là VNU) là trung tâm trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức và công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao; ngang tầm khu vực, dần đạt trình độ quốc tế; đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, phù hợp với xu hướng phát triển giáo dục đại học tiên tiến.
Đại học Quốc gia Hà Nội hoạt động theo cơ chế tự chủ, làm việc trực tiếp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về các hoạt động và sự phát triển của ĐHQGHN.
ĐHQGHN có 9 Trường Đại học thành viên bao gồm:
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
- Trường Đại học Ngoại ngữ
- Trường Đại học Công nghệ
- Trường Đại học Kinh tế
- Trường Đại học Giáo dục
- Trường Đại học Việt Nhật
- Trường Đại học Y Dược
- Trường Đại học Luật
Bên cạnh đó, ĐHQGHN cũng có các khoa, trung tâm đào tạo trực thuộc và các viện nghiên cứu khoa học thành viên và trực thuộc khác.
2. Đại học Quốc Gia TPHCM
Đại học Quốc gia TPHCM (ĐHQG TPHCM) được Chính phủ thành lập vào năm 1995, là một trung tâm đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học – công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, đạt trình độ tiên tiến, làm nòng cốt cho hệ thống giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.
Cũng giống ĐHQGHN, ĐHQG TPHCM có quy chế tổ chức và hoạt động riêng, gồm nhiều trường, khoa, viện nghiên cứu… Cụ thể, ĐHQG TPHCM có tổng cộng 7 Trường Đại học thành viên, bao gồm:
- Trường Đại học Bách khoa TPHCM
- Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
- Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
- Trường Đại học Quốc tế
- Trường Đại học Công nghệ Thông tin
- Trường Đại học Kinh tế – Luật
- Trường Đại học An Giang
Ngoài 7 Trường Đại học thành viên, ĐHQG TPHCM cũng có 1 viện nghiên cứu (Viện Môi trường và Tài nguyên) và 2 khoa trực thuộc (Khoa Y, Khoa Chính trị – Hành chính) và các phân hiệu, đơn vị trực thuộc khác.
3. Đại học Thái Nguyên
Đại học Thái Nguyên (tên giao dịch bằng tiếng Anh: Thai Nguyen University; viết tắt là TNU) được thành lập vào năm 1994. ĐHTN có mô hình đầy đủ của một đại học vùng, đa cấp, đa ngành bao gồm: các đơn vị quản lý, các đơn vị đào tạo, các đơn vị nghiên cứu và các đơn vị phục vụ đào tạo.
ĐHTN có tổng cộng 11 đơn vị đào tạo, cụ thể:
- Trường Đại học Sư phạm
- Trường Đại học Y – Dược
- Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp
- Trường Đại học Nông Lâm
- Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
- Trường Đại học Khoa học
- Trường Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông
- Trường Cao đẳng Kinh tế – Kỹ thuật
- Phân hiệu ĐHTN tại tỉnh Lào Cai
- Trường Ngoại ngữ
- Khoa Quốc tế
Ngoài ra, ĐHTN cũng có 1 đơn vị nghiên cứu là Bệnh viện Trường Đại học Y Khoa và 7 đơn vị phục vụ đào tạo khác.
4. Đại học Huế
Đại học Huế (Tên giao dịch bằng tiếng Anh: Hue University; viết tắt là HU) có tiền thân là Viện Đại học Huế, được thành lập vào năm 1957 và được tổ chức, sắp xếp lại thành Đại học Huế vào năm 1994.
Hiện nay, Đại học Huế bao gồm 9 đơn vị thành viên là:
- Trường Đại học Khoa học
- Trường Đại học Sư phạm
- Trường Đại học Y Dược
- Trường Đại học Nông lâm
- Trường Đại học Nghệ thuật
- Trường Đại học Kinh tế
- Trường Đại học Ngoại ngữ
- Trường Đại học Luật
- Viện Công nghệ Sinh học
- Trường Du lịch
Trường Đại học Huế cũng có các khoa trực thuộc khác, phân hiệu tại tỉnh Quảng Trị, trung tâm, viện đào tạo, nghiên cứu, phục vụ đào tạo và nhà xuất bản.
5. Đại học Đà Nẵng
Đại học Đà Nẵng (ĐHĐN) được thành lập vào năm 1994, nằm ở trung tâm thành phố Đà Nẵng. Đây là một trong những Trường Đại học Vùng trọng điểm Quốc gia, đa lĩnh vực, đa ngành, đa cấp độ quản lý.
Đại học Đà Nẵng bao gồm 6 Trường Đại học thành viên:
- Trường ĐH Bách khoa
- Trường ĐH Kinh tế
- Trường ĐH Sư phạm
- Trường ĐH Ngoại ngữ
- Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật
- Trường ĐH Công nghệ Thông tin và Truyền thông Việt – Hàn
Ngoài ra, Đại học Đà Nẵng cũng có 8 đơn vị đào tạo trực thuộc khác là các phân hiệu, khoa, viện đào tạo, nghiên cứu…
6. Đại học Bách khoa
Đại học Bách Khoa Hà Nội được phát triển từ Trường Đại học Bách khoa Hà Nội theo Quyết định số 1512/QĐ-TTg ngày 05/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ.
Theo quyết định này, Đại học Bách khoa Hà Nội là đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ trực thuộc Bộ GD&ĐT, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng.
Như vậy, đây là trường đại học đầu tiên chuyển từ trường lên đại học sau khi luật Giáo dục đại học 2018 và nghị định 99/2019/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện luật có hiệu lực.